SOBA(KARBONMONOKSİT) ZEHİRLENMELERİNE DİKKAT!

 Havaların soğuması ve lodosla birlikte sobaların zaman zaman dikkatsiz kullanımı, beraberinde halk arasında soba zehirlenmesi olarak tabir edilen karbonmonoksit zehirlenmelerini de gündeme getiriyor. İlimizde son günlerde karbonmonoksit zehirlenmelerinde yaşanan artış nedeniyle, Konya Numune Hastanesi olarak halkımızı bu konuda bilgilendirmeye ve tedbirli olmaya davet etme gereksinimi duyduk. 

Hastanemize son iki gün içerisinde sobadan zehirlenme nedeniyle yapılan müracaat sayısı 82 olarak tespit edilmiştir. Herhangi bir ölüm vakası ile karşılaşılmaması bizleri sevindirirken, şu anda 2 hastamızın dahiliye yoğun bakımda tedavileri sürmektedir. Diğer hastalarımız ise gerekli tedavilerinin ardından gönderilmiştir.

Sıklıkla gece saatlerinde, kişilerin uyuduğu sırada meydana gelen karbonmonoksit zehirlenmeleri en fazla aralık, şubat, ocak ve kasım aylarında görülmektedir. En önemli sebepleri arasında baca sistemlerinin iyi bir şekilde düzenlenmemesi ve temizlenmemesi, fırtınalı özellikle de lodoslu havalarda sobaların dikkatsiz bir şekilde kullanılması, kapalı garaj gibi ortamlarda yeterli hava dolaşımının sağlanmaması ve yangınlar gelir.

Sobadan zehirlenmeler nasıl gerçekleşir? 

Odun, kömür, gaz yağı, doğal gaz gibi organik yakıtların tam olarak yanmaması sonucu ortaya çıkan karbonmonoksit gazının solunması, zehirlenmeye sebep olmaktadır.  Solunan karbonmonoksit gazı hızla kırmızı kan hücrelerindeki oksijeni bağlayan hemoglobinle etkileşime girerek oksijenin bağlanmasını engeller. Dokulara ve hücrelere oksijen yerine karbonmonoksit bağlanır. Kanda bulunan karbonmonoksit gazının tek atım yeri ise akciğerlerdir. Doku ve hücrelerin oksijen yerine zehirli olan karbonmonoksit gazını alması beraberinde zehirlenmeyi getirir. Sinsi bir ölüm şekli olarak da ifade edilebilecek bu tür vakalarda, karbonmonoksit gazının renksiz, kokusuz ve tatsız oluşu, kişilerin farkında olmadan zehirlenmelerine yol açmaktadır. Özellikle uyku sırasında karbonmonoksit gazının solunması ölümcül sonuçlar doğurabilir.  

Zehirlenmenin belirtileri nelerdir?

Karbonmonoksit zehirlenmelerinde kişide ilk aşamada baş ağrısı, baş dönmesi, kulaklarda çınlama, sarhoşluk hali, bulantı, çarpıntı, uyuşma gözlemlenirken, ilerleyen aşamalarda göğüs ağrısı, görmede bulanıklık, deride renk değişikliği, bilinç kaybı, derin uyku hali ve koma görülebilir. En son aşamada ise solunum tamamen durur.

İlk yardım olarak ne yapılabilir?

Böyle bir durum karşısında ilk olarak hasta hemen bulunduğu ortamdan temiz havaya çıkartılmalıdır. Eğer hastanın bilinci kapalı ise hasta yan yatırılarak solunum yolunun açılması sağlanır. Kısa süre içinde sağlık ekiplerine haber verilerek, durum bildirilir. 

Ne gibi önlemler alınabilir? 

Sobayı üsten yakmak, sobanın hava/duman kapaklarını kapamamak, baca temizliğine dikkat etmek, gece yanan soba üzerine kömür atmamak, lodoslu havalarda soba yakmamak ya da son zamanlarda kullanılmaya başlayan ve gaz sızıntısını haber veren alarmlı cihazlar kullanmak karbonmonoksit zehirlenmelerine karşı alınabilecek önlemler arasında sayılabilir.   

Hem kendimiz hem de sevdiklerimizin sağlığı için halkımızı bu konuda daha duyarlı olmaya davet ediyor ve Konya Numene Hastanesi olarak sağlıklı günler diliyoruz.

Op. Dr. Rıza SARIBABIÇCI